Nenad Grujicic, direktor brankovog kola, pesnik, 063-827-2-588

Dve su osnovne teme ''Snovilja'', zbirke pesama plodnog i sve prisutnijeg u srpskoj poeziji Nenada Grujičića: ljubav i pesma. Elementarna, snažna kao lavina, iskazana bujicom reči, koje, opet, adekvatno prate i ovaploćuju osećanje što nezadrživo buja u pesniku. Ova ljubav čini sadržinu jednog života, i obnavlja se, kako pesnik peva, "u prizvanoj muzici sveta" i učvorena je "u klinču dva radosna srca''

Kao što se vidi, i u ljubavnoj ekstazi pesniku je u srcu i na jeziku – pesma; sve se životno, pa i ljubav, sliva u pesmu i pesmom iskazuje; pesma je, za ovog pesnika, ono što je jednako životu, što je široko kao život i što je iskreno i nepatvoreno kao život. Uopšte, Grujičićevo pevanje je zapravo apologija i proslava pesme, ali one pesme koja proizlazi iz pravog, iskonskog doživljaja, u čemu nema laži ni prenemaganja, što kao elementarna snaga proizlazi iz najvitalnijih izvora. U Grujičićevom sistemu vrednosti tu elementarnu vitalnu snagu ima još samo ljubav, preciznije voljena žena o kojoj u pesmi Lotos u ogledalu kaže: "ti, dragano moja ozvezdana... ti koja i kad odlaziš ostaješ...''.

kad god bi nestala na tren, na dan i duže,
uvek bi ostala i zaspala
u meni koji te čeka i kad si tu.

Jaka strana Grujičićeva pevanja je ironija pa i sarkazam. Da nije ironije, njegova ponesena i egzaltirana privrženost pesmi bila bi patetična a njegova ljubavna osećanja bila bi na izvestan način demode. Ali, Grujičić je pesnik sav u savremenosti, u onim tokovima misli i modernog senzibiliteta koji za jednu od svojih primarnih osobina ima samokontrolu. On je koliko elementaran, toliko i racionalan, a u krajnjoj liniji samokritičan. On se gnuša lažipevaca, neiskrenih i naduvenih pesnika koji pevaju pevanja radi i koji, da bi bili interesantni, govore o suvišnosti poezije i predstavljaju sebe kao mislioce i mudrace; oni ne veruju u nadahnuće, u prave izvore poezije, u pesnike nepatvorene i izvorne. I zato, u završnoj pesmi naslovljenoj O stihu, ne bez ironije i izvesnog odstojanja, izbegavajući patetiku, Grujičić peva, ne bez izvesne gordosti i polemičke ustreptalosti, ali i samoironije:

Ja znam šta stih može, jedan stih, jedini,
šta sve on otvara i kako mu prići,
kakvu buku stvara u nemoj tišini,
koliko bolova u njemu se ceri,
kol'ko dugo beše pljusnut u prašini!?

Grujičić veruje u pesmu, u reč, u ljudsku akciju izraženu kroz pesmu; ona je univerzalni jezik kojim se iskazuje sve što spada u ljudski domen ali pesma nije za obožavanje već visoki cilj kome treba težiti da bi se ostvarila ljudska komunikacija.
Grujičićeva pesnička plodnost može se objasniti prostom činjenicom da je poezija za njega i izvor ljudskosti, i potvrda da se živi, i sredstvo da se iskaže ljubav prema ženi i odnos prema životu. Za Grujičića, koji punim plućima živi život, poezija je način da se čovek u potpunosti iskaže.

Nijedan pravi pesnik ne može a da ne postavlja sebi, neprestano, jedno sudbinsko pitanje: pitanje o smislu i opravdanosti sopstvenog pevanja. Kod nekih pesnika je ono skriveno „između redova", šifrovano ne samo metaforom već i metaforom metafore, ljubomorno (i katkad stidljivo) čuvano od čitaoca kome se otkriva tek pri ko zna kom iščitavanju. Kod nekih drugih pesnika, to se pitanje nameće kao opsesivno i postavlja uvek iznova, sa novim zamahom i žestinom, sa uvek svežim i nepresušnim nadahnućem, gotovo nametljivo, praćeno gorkim suzama i dubokim uzdasima, ali i gromoglasnim smehom (najčešće na svoj račun). Više ili manje prepoznatljivo u tekstu, što zavisi od „pesničkog temperamenta", od introvertnosti ili ekstravertnosti/ekstravagancije, to jest od celokupne duševnosti pesnikove, ono je sastavni i neotuđivi deo pesnikove misije u svetu i ima moralni karakter. Ali ono je i rezultat pesnikove samosvesti i proizvod pesničkog majstorstva, što znači da ga postavlja samo onaj pesnik koji poseduje duboku svest o značaju jezika.
Nenad Grujičić spada u pesnike koji na jedan vitmenovski način imaju dovoljno velik „duhovni kapacitet pluća" da mogu ceo svet odjednom da udahnu u svoje Ja, i da to svoje Ja, obogaćeno celim svetom, vrate tom istom (često nezahvalnom) svetu u obliku gromoglasne pesme. A to nije lako, jer ovaj svet je tirjan tirjaninu, bremenit protivrečnostima i svaku svoju lepotu skupo naplaćuje.
Znamo da pesnici zlato svojih pesama ne naplaćuju svetu iz koga su prvobitno uzeli „sirovu rudu", a prihvatanje te „nepravde" jeste probni kamen za svakog ko se osetio pozvanim da piše i da peva. Grujičić je toga i te kako svestan kada kaže da: „...biti pesnik – znači grliti sudbinu. U jeziku i životu". Pobeda pesnika nad svetom dešava se kao dramatični obrt: upravo kada protivrečne sile prete da rastrgnu pesnika koji kao da živi vezan konjma za repove, on ih opeva i – ostane živ! Jednostavno, zar ne? Samo, opevati svoju sudbinu i ostaviti trajno svedočanstvo u jeziku – nije dano svima.
Nenad Grujičić, po ko zna koji put vraćajući dug svome jeziku, svojoj otadžbini i svome ocu, izlaže sudbinu i osvetljuje lik takve jedne neobične egzistencije. Naime, on nam u predgovoru za svoju Ojkaču govori o liku barabe kao o „kobnoj mješavini sreće i nesreće", ali – i kao o onom ko je upućen u tajne budžake i o onom ko je pismeniji od svojih bližnjih. Kakav bi morao biti čovek-pesnik, bez obzira na to u kom veku živeo, eda bi se ravnopravno nosio sa svetom oko sebe i sa nadahnućem u sebi? On bi zaista morao da bude, naročito danas, jedna prosvećena baraba! Dakle, da kao duhovno pismeniji prihvati svoju sudbinu u jeziku, i da kao „baraba" nosi to breme prihvatanja i sa njime na plećima da još i peva – i to punim plućima. Proneti čistotu svog pevanja i plamen svoje duše kroz negostoljubiv svet može samo neko ko olako ne sklapa kompromise sa životom i sa svojim pozivom.
Nenad Grujičić, kao što i priliči pesniku, ostaje nesvodljiv na kritičarske definicije, postmoderne formulacije i oveštale klasifikacije. Nije reč samo o brojnim temama, starim i novim, profanim i uzvišenim, i nije reč samo o vezanom i slobodnom stihu i raskoši njihovih oblika kod Grujičića. Ta nesvodljivost je, pre svega, posledica paradoksa unutar same poezije, što znači pesnikove sudbine.U zbirci pesama Snovilje kao da ponovo iščitavam i proživljavam one iste mesečeve mene nadahnuća i pesimizma, vratolomna smenjivanja čiste lirike i podsmevanja (do sarkazma!) toj istoj lirici, kao da ponovo čitam već pročitano, a ipak novo, iz prethodnih pesnikovih knjiga.
A čitaoca pozivam da se priseti prve Grujičićeve zbirke pesama i njenog naslova: Maternji jezik. Pozivam ga i da se priseti kako Ivan V. Lalić u jednoj antologijskoj pesmi poeziju „definiše" kao „tumačenje jezika". Reč je, naravno, o maternjem jeziku, jer, ako imate pesničku savest, onda imate i svest o tome da vam je dozvoljeno da tumačite samo svoj maternji jezik, onaj na kome pišete i na kome sanjate.
Zar nije poniranje u dubinu jezika, kroz geološke i istorijske slojeve reči, u stvari čin kada se rečima vraća sve njihovo vekovno bogatstvo značenja koje im je oduzeto svakodnevnim trošenjem i uprošćavanjem? Zar ovo poetsko čišćenje jezika, kako bi rekao Ponž, nije tumačenje jezika i oslobađanje jezika od svakodnevnih predrasuda? I, zar svest o tome nije još jedan probni kamen da bi se sebi i drugima pokazala i dokazala opravdanost sopstvenog pevanja?

Ali, možda je to samo jedna strana medalje – ona svetlija. Naličje te patetike je pesnički humor, još jedna silovita pokretačka snaga Grujičićeve poezije. Taj humor je brat blizanac uzvišene spoznaje o tajni jezika, često i ptica rugalica svakoj ljubavi i svakoj svetinji. To je dvojstvo izraženo opet u samom naslovu jedne Grujičićeve knjige, sažeto i sudbonosno: Jadac. Protivrečne sile koje kidaju jadac na dva nejednaka dela iznose na videlo poremećaj ravnoteže pesnikovog bića. Izvor i ušće celog tog zamešateljstva sudbine je apsolutna volja: Bog kome se pesnik obraća na početku svoje Ode jeziku i koga moli za spas od tog istog jezika kome peva crnohumornu odu. Imajući i dalje na umu da je jezik božja šifra, Grujičić taj uzvišeni jezik naziva, bez zazora, napasnikom koji ždere slova. Znajući da je bitka unapred izgubljena, on mu ipak preti: okani se mog imena / uništiću tvoje seme. Pesnik ne pristaje da živi po diktatu jezika, i spreman je na nemogući poduhvat uništenja jezika, ali, jednom uhvaćen u vrzino kolo pesnikovanja, kao da je osuđen da večno iskijava svoj angažman.
Zbirka Snovilje, pored nekih (po mom mišljenju) najlepših Grujičićevih pesama i jednog od najpotresnijih ciklusa, Žabar, tematizuje opet onu tananu i tajanstvenu meru koja pesnika opredeljuje čas ka veličini jezika, čas ka sverazarajućem pesničkom humoru. Ostaje do kraja, kao otvoreno, pitanje: da li je pesma uteha u životu, daruje li nam jezik ono što svet od nas otima?
Nijedan pesnik ne nudi čitaocu gotova rešenja i ne daje mu konačne odgovore. Sprovede ga kroz galeriju svog majstorstva i usput mu ispriča svoju životnu priču a da to čitalac gotovo i ne primeti. To majstorstvo i to uzdržavanje od odgovora daju pesniku pravo da zahteva od čitaoca da ovaj pažljivo sluša njegovu (pesnikovu) intimnu ispovest. Drugačije osetljiv čitalac neće poverovati da je pesma našla vrata Boga, kako nam tiho saopštava Nenad Grujičić u pesmi Nenad. Čitalac neće poverovati u iskrenost tuge pesnika koji kaže da svet nam nije dom (S. Rakitić), ako u pesmi ne nazre trag makar jedne suze. Ali, isto tako, neće verovati ni pesniku koji nema snage da se surovo našali na svoj račun, jer to je jedan drugi vid intimne ispovesti, možda još intimniji i iskreniji. Pesnik Snovilja nam opet demonstrira zadivljujući raspon tonova svoje duše:

Raspukli sanče, horizonte,
kišica pada, roni se breg
(lirika čista mi se ote),
olovka-žena tvoj mi je steg.
Živeći dockan, na te svikoh,
utvrdo moja, romantiko.

Jer, od svega lepog i uzvišenog što snovilje usni, čudilo hoće da načini čudo po svojoj naopakoj meri, od smernog hoće da načini ludo i da ga zatim ismeje. Veliki mag pesničkog humora, Vasko Popa, lucidno je ukazao na ozbiljnost smeha u poeziji: „Duhovito je: golicati stvari. Posle toga, nikom ništa. Humorno je: skinuti prosto stvarima kožu. Posle toga, nekom koža, nekom sve zvezde."Grujičić ne strahuje od rizika da ostane bez kože, za njega je pravi pesnički izazov da sopstvenu dušu izazove na neku vrstu „dvoboja iskrenosti" i da se njome poigra. On joj smelo dobacuje: Kako hoćeš, dušo... ne plašeći se njenih ponora i suza. Štaviše, on stoji nadmoćan nad njom jer je imenuje kao biser svoga dara i tim joj činom dokazuje da je bar tu poseduje. Humorno izvrtanje stvari i jedna sasvim suprotno intonirana nadmoćnost jezika nad stvarima od one lirske. I, kada je već sve na svetu dovedeno u pitanje, i kada se rođenoj duši ostavlja mogućnost kobnog izbora, meni se čini da je jedina konstanta u kolopletu raznorodnih i protivrečnih osećanja i jedini dokazani stav poetske refleksije upravo ta nadmoćnost jezika koja opstaje po cenu svega i pod bilo kojim imenom.
Ipak, nemojmo se zavaravati da ćemo kod Grujičića pronaći samo formalno razrešenje dihotomije patetično-ironično, premda je i to dovoljno. U sadržinskom smislu pronaći ćemo najmanje dve bitne poruke koje vrše sintezu onoga što nam izgleda kao nepomirljivo. Jedna od tih dveju poruka jeste završni stih pesme Telo, gde se pesnik. obraća pesniku naravoučenijem: Uostalom – živiš na polzu narodu! Narod, kao nadsubjektivna kategorija i kao izvor arhetipa, predstavlja razrešenje unutrašnjih pesnikovih „ili-ili", i pruža mu jasnu sliku o cilju njegovog pevanja. (Ali, zar nije i tu, u istorijskom pamćenju naroda, ponovo reč o jeziku, onom jedinom, maternjem?) Druga bitna poruka nalazi se u završnoj strofi pesme Uostalom, i ona, brzinom i snagom visokonaponske naizmenične struje oscilira između polova lirskog i humornog:

Spasi me pesme, majko,
od nemila do nedraga,
da me život nekako
preturi preko praga.

Još jedan dokaz da se pesnik ne zavarava ovozemaljskom slavom i da se, uprkos svakoj novoj pesmi, uvek ponovo pita i strepi nad sudbinom svog pevanja. Zar dozivanje majke i vapaj za spasom od pesme nije, opet, na jedan paradoksalan i tragikomičan način, zazivanje maternjeg jezika bez koga ni pesmi ni pesniku nema opstanka ni života?
Pesnik Nenad Grujičić ostavlja i nas i sebe zamišljene nad ovim važnim pitanjem, ali, nakon poznanstva sa njegovim pesmama, čini nam se da smo bogatiji za beskonačan niz važnih i sudbonosnih odgovora.

Predstavnik srednje generacije srpskih pjesnika Nenad Grujičić u zbirci ''Snovilje'' predstavlja nam se kao autor koji apsolutno vlada pjesmom ispunjavajući je sladostrasno od prvog do poslednjeg stiha unoseći u nju svoj već prepoznatljivi dah i duh. Dah i duh koji se ne miri, već vrluda i šara, čas brzo i bistro kao potočnica, čas uspavano i široko kao Dunav, ispisujući i bilježeći sva ona zlatonosna zrnca u prašinu, sve one nagle zavijutke i grebene, sve ono valovlje koje ga svojim talasima učilo ljepoti i opominjalo na nju, upozoravalo žuborom na moćnu vodu koja se valja u dubinama ispod tih zlaćanih talasića na suncu, kao ispod tog kitnjastog baršuna riječi i zvukova, skladne muzike vještog rimarija pod kojim se zrcali kao mladost i ostrašćena ljubav, o kojoj se u ovoj knjizi pjesama ponajviše i pjeva, jedna neoromantičarska poetika koja, dok slavi život i pjeva, nerijetko i polemiše sa njim i sa pjesmom samom.

Nenad Grujičić od onih je posvećenika poezije koji, budući u stalnoj potrazi za "bogolikom nasladom u glasu", doslovno žive svoje pesme. Nova knjiga, suvislo naslovljena ''Snovilje'', donosi sedamdesetak pesama – soneta, rimovanih pesama i pesama u slobodnom stihu organizovanih po principu svojevrsnog poetskog dnevnika. Kroz knjigu ''Snovilje'' prisutna je smena lirskog i narativnog, a Grujičić se njome, sasvim nedvosmisleno, legitimiše kao baštinik onih vrednosti iz naše pesničke tradicije koje bi, tražimo li im analogije u prozi, i uz opasnost uopštavanja, mogli nazvati stvarnosnom poezijom. "Pesnici u početku pišu, kasnije pevaju", nauk je Ezre Paunda koji i te kako važi za Grujčića. On peva po instinktu, nagonski, čak uz opasnost da na momente pređe i u artificijelnost. "Otkrio sam zakon pevanije moćne" uzvikuje Grujičić u po mnogo čemu paradigmatičnoj pesmi "Rukavica" koju gotovo programski završava stihovima "taj modernizam sa predznakom post / u svoj svojoj sili i velikoj buci / jeste rukavica na plastičnoj ruci''.

Istaknuti srpski pjesnik Nenad Grujičić u nekoliko posljednjih godina izuzetno je plodan i kao pjesnik i kao kritičar ?esejista. Grujičćeva najnovija knjiga poezije „Snovilje" istovremeno je i rekapitulacija dosadašnjih tema ali i otvaranje poetskih prostora za novi zalet u nepoznato. A u poeziji svaki takav poduhvat predstavlja u stvari otkrivanje nečega što je zapretano duboko u pjesniku, što se ima, ali do čega nije lako dospjeti. Tu statika ubija otkrivanje, ali nije svakom dato da stigne do tog cilja. Zapravo, riječ je o mjeri talenta, sposobnosti razvijanja i prilaska dubokom mjestu sveopšte tajne. To je ono rilkeovsko prodiranje u svoju dušu po svaku cijenu, pri čemu cilj opravdava trošak. Poetski makijavelizam, reklo bi se – i tako je. Umjetnost, kao i ljubav, ima pravo na to. U Grujičićevom slučaju ispomažu se pjesnik i kritičar, propituju tuđu i vlastitu poetiku, uvijek po mjeri bliskosti i kvaliteta, rjeđe u negativnom određenju onoga što ne zaslužuje gubljenje vremena, jer je izvan misaonog vidokruga.
„Snovilje" je složeno od osam ciklusa: „Na dohvat duše", „Mleč", „Moleban", „Svetski prepev", „Gaban", „Čapra", „Žabar" i „Snovač". Prvi i sedmi ciklus sačinjeni su od pjesama u slobodnom stihu, ostale čine rimovane pjesme, soneti, distisi, tercine, malajski pantumi, pjesme od četiri i više katrena. Brojnost ciklusa govori o pjesnikovoj potrebi da mnoge teme ponovo podvrgne pjesničkoj provjeri: imaju li ili nemaju potrebnu elastičnost, čvrstinu i nosivost. Da li su pune ili šuplje odjekuju, varniče li ili je riječ o pepelu pod kojim više nema iskre? To je pjevanje o poznatom i nepoznatom, svojem i tuđem, malom i velikom, patriotskom i ekskluzivno artističkom, socijalnom i univerzalnom.

Pjesnik izvornosti, ali i racionalnog odnosa prema vlastitom pjevanju, Grujičić svoje „Snovilje" počinje ciklusom „Na dohvat duše", u kome je na prvom mjestu pjesma „Zaziv", koja je zapravo klasično prizivanje Muze pjevanja, koja se ovdje naziva „neizreciva promena", što je pjesnički ingeniozno imenovanje One koja je neuhvatljiva i čije se postojanje čas veliča a čas opovrgava. Zaista, samo je promjena stalna i nepotkupljiva. Duh promjene je i duh traganja, prodiranja, mijenjanja koje opravdava svaki novi stih, svaku novu pjesmu, uvijek u dosluhu sa osjećajnošću svog vremena. Grujičićev duh promjene je duh vaskolikog života u kome je sve važno, ali u svemu postoji i hijerarhija vrijednosti suprotna svjetovnoj hijerarhiji. Pjesnik je otkrivač te hijerarhije. Stoga je „Zaziv" novina u Grujičićevom pjevanju koje nije bilo lišeno pjesama, ciklusa, čak i zbirki čija je tema poezija sama, njen domen, opravdanje, sposobnost i opravdanost pjevanja u vremenima moralnih dilema i posrnuća.
Ali, to nije samo „Zaziv" nego i cijeli ovoj pjesmi pripadajući ciklus „Na dohvat duše", koji je sačinjen od četiri pjesme i čitaoca se odmah doima kao Grujičićeva pjesma nad pjesmama, koju će on označiti vokativom: „predivni slive čula", što predstavlja savršeno dvojstvo ljubavi spolja i unutra, čulnosti i duhovnosti, poezije i ploti. Zazivanje promjene, prerasta u zazivanje ljubavi, evokaciju onoga što se više ne može izgubiti i što je vječno prisustvo, ispunjenje sna, ostvarenje nada, jednom riječju inkarnacija Erosa koji jeste „promena" koju pjesnik imenuje: „Samo ti, pobuno moja".
Kroz gromoviti udar melanholije progovara čisti duh poezije, kao milošta, kao inventarisanje svih pjesničkih tema, prepletenih kao zmije kada se pare, jarosnih i blagih, opakih i sverazumijevajućih, u vremenima i nevremenima, sada i ovdje i tamo, gdje čisti duh boravi i gdje se pribiraju misli ovog nepribranog svijeta:
obnovi se u prizvanoj
muzici sveta,
učvorena u klinču dva
radosna srca
što plivaju u svetlosti kao zazivi
izmeću svakog slova u ovoj pesmi.

U klasičnoj ljubavnoj pjesmi „Lotos u ogledalu", nijednom direktno imenovana, ona što je žuđena i koja čas odlazi, čas se vraća, uzvišena kao samo proviđenje, upravo s te uzvišenosti postaje za čitaoca ovaploćenje dvostrukosti pjesnikove duše, predavanja dragani i predavanja poeziji. Jer, šta je tu dragana a šta je poezija? Uopšte, da li meću njima ima neke razlike i ostvarivanja jedne, zar se ne ostvaruje i druga, i tako u kovitlac.

Već u sljedećoj pjesmi, „Na dohvat duše", kojom je imenovan i ciklus, što znači da joj je pjesnik dao u ovom ciklusu nosivi dio posla, ostvaruje se to direktno prožimanje ljubavi i pjesme, jer je ona „pristigla u pesmi s brega", da bi se, u sljedećim stihovima, kao u pravom jezičkom slalomu prošao taj put, da bi se osjetila radost i bogatstvo pristizanja. U ovoj se pjesmi, kao i u prethodnim a i u potonjoj, sabira vjekovno pjesničko iskustvo i neprekidno traganje za pravom riječi, za jednostavnošću koja je s one strane lakoće, kada će se napisati suština u dva, možda ova stiha:
u lepo pritegnutimsandalama
na još lepšim nogama,
ili:
da bi pošla zamojom senkom
i dohvatila njen vrh
–moj topli,
tvojom ambrozijom,
još neljubljeni,
kao vrat, stih od kojeg si,
gle čuda,
u prvoj pesmi dopola bila nestala,

gdje se u praksu gotovo direktne erotike sublimira i poetska ekstaza. Iz srčike pjevanja istjerana je mliječ („Mleč") poezije.
U četvrtoj pjesmi ovog ciklusa, pod nazivom „Brid", što ima značenje i obične (apstraktne ) i glagolske imenice, u završetku koji je u sebe sažeo i lirsko narodno iskustvo pjevanja u zagonetkama, pjesnik stiže tamo gdje mu je i duša „u pesmi nad gajevima". Time se ovaj moderni poetski kvartet okončava kako je i počeo, od zaziva do zavičajnih gajeva, koje uvijek preispitujemo eda li su naši ili tuđi. Ali Grujičićeva zavičajnost toliko je složena da se nalazi i u najbezazlenijim riječima, u metaforama, slikama i cijelim zbirkama.
U ciklusu „Mleč" ključna je istoimena pjesma, koja je u odnosu na „Zaziv" određenija i obraća se Gospodu koji jedini može svojim čudom pjesniku podariti ključnu riječ da pjesma fermentira, da se oduhovi, pretvori u mliječ. U pjesmi „Sve" Grujičić poput srednjovjekovnih žonglera igra se formom, zadaje sebi obrasce u koje uklapa stihove, majstorski i visoki inspirisano. Pjesnik ovdje kao stari majstor eksperimentiše i metrom i rimom, mijenjajući ih, kombinujući, tragajući za saglasjem s vječnošću, za svojim snom o savršenoj pjesmi. Grujičić koristi i narodne ritmove i metre, tako da postiže sasvim nova sazvučja. Ističe se „Luda pesma" i „Vaj".

I u ciklusu „Moleban" Grujičić istražuje mogućnosti vezanog stiha, ponavljanja stihova, variranja, jednosložnih rima, preuzetih ritmova i pjesničkih simultanosti. Pjesma „Moleban" varira i odgovara na stih Dragana Kolundžije: „Primi me za svoj sto i udri", ali se prisjeća i Laze Kostića, kao i Slobodana Rakitića. Slične su i pjesme iz ciklusa „Svetski pripev". U odnosu na prethodne cikluse novost su distisi iz kojih se ''ceri'' duh posprdnosti i to u lice onima koji iz korita s prljavom vodom redovno izbace i dijete. Ali tako je kod Grujičića, sve teme ovog svijeta, sve muke, radosti, zablude, gluposti, apsolutno sve se može i mora (o)pjevati.

Ne možemo da ne vidimo: Nenad Grujičić u novoj zbirci stihova "Snovilje" vraća pesmu tamo gde smo je zakorovili istorijom. On obnavlja poetski duh za koji smo verovali da se davio završio i preko koga su se tokom veka prelili talasi mnogih izama, vazda uverenih da treba više biti protivu onoga što je bilo, nego za ono što jeste, pa su prebrzo zasićeni sami sobom, jedan drugoga s nekim nemirom od "vijeka" metodično i simoblično smenjivali.
A Grujičić vraća točak kao da ničega bitnog u mećuvremenu bilo nije. Vraća ga tamo gde su cvetala samosvesna i samozaljubljena tek otkrivena čula za lepotu građanstva u poeziji recimo jednoga Dučića ili jednoga Rakića, da šiknu visoko nad svinjarskom, opanačkom, vampirskom i hajdučkom Srbijom i budu krinolinski bareljef u osamama salona i budoara, s duhom otmenoga i simboličnog Štrausa, u onome „večeras gospo u kneza na balu"...
I Grujičić sada na kraju veka i kraju milenijuma, oseća da se mora, bar u jednom primeru (a ima ih nekoliko) i naravno na nov način vratiti to skupoceno, otmeno Nekada i to bez protesta, bez pobune, bez večne vere poetskih i svih drugih prevratnika da ono posle zauvek ukida ono pre, i da se u egoističnom paroksizmu živi samo sad, i samo tu, i nikad više. I on potrže voltin luk preko čitavog veka da u hrabroj iluminaciji, sa sakralnim naznakama, primerenim vremenu, spoji krajeve između onda i sada. Kao da veli kako su lepota i sklad neuništivi, ma kad bili, i ma kako prokazivani.
I on to čini s istim zanosom, čak bez onolike zaljubljenosti u čisti artizam, ali sa sličnom negovanom pozlatom kad zalazi u predele našega vremena, i to s još većim, istinskim, stvarnosnim zanosima na starinskoj skali strasti, često isto onako opervaženoj ritmovima i raspaljivano kaskadama i kadencama na poetskim valovima.
On neće da kaže da je sve između izlet, prolazni oblik bekstava i pobuna, neka nesmirljiva potraga za novim, grozničava i slikovita strast za otkrivanjem nepoznatog. Ne, Grujičić se vraća prvobitnom da izmeri dubine vlastitog bića i pokaže kako je lepota neuništiva i da neki osobeni povratak nije i ne može nikako biti greh.
I ta se poetika drži i biva moguća i čak za mnoge s razlogom nova, kao da se budimo iz dubokog, okrepljujućeg poetskog sna, da ponovo, kao nekad, zavrtimo valcer duha i lepote nad ovim čađavim, ružnim vekom, ispunjenim svim mogućim negacijama i iskidanim brojnim poetskim i istorijskim prevratništvima, koja na začudan način, posredstvom ove poeznje, najednom, eto, počinju međusobno da komuniciraju.